ศิลปะวิจารณ์

คือ การแสดงความคิดเห็น ซึ่งความคิดเห็นนั้นจะต้องกลั่นกรองมาจากความรู้ รวมทั้งประสบการณ์อันมีต่อผลงานทางศิลปะในหลากหลายรูปแบบ เช่น การวิจารณ์ งานจิตรกรรม , ประติมากรรม , สถาปัตยกรรม รวมทั้งงานศิลปะทางด้านอื่นๆ เพื่อให้ผู้สร้างงานเกิดข้อคิด กำลังใจ ได้นำคำวิจารณ์ไปปรับปรุงพัฒนาผลงานของตัวเองให้ดียิ่งขึ้น

ประโยชน์ของการวิจารณ์งานศิลปะ

เพื่อนำมาเป็นวิธีช่วยประกอบการตัดสินใจในการประเมินผลของการเรียนการสอน , การให้กำลังใจผู้สร้างผลงาน , ช่วยในการประกอบการตัดสินใจของการประกวดงานศิลปะ , ทำให้ผู้สร้างผลงานรู้ถึงข้อดี – ข้อเสียของงานตัวเอง จะได้เน้นในข้อดีและแก้ไขในจุดด้อยเองตัวเอง ให้เกิดการพัฒนายิ่งๆขึ้นไป

การวิเคราะห์วิจารณ์งานทัศนศิลป์ ทั้งของตนเองและผู้อื่น ภายในชิ้นงานที่เสร็จสมบูรณ์แล้ว โดยผ่านการวิเคราะห์, สังเคราะห์ , ผ่านการตีความหมายของผลงานนั้นๆ ซึ่งผู้เขียนต้องการจะสื่อให้ผู้ชมรับรู้ , ผ่านการรวบรวมข้อมูลอันเกี่ยวกับผลงานให้ได้มากที่สุด แล้วนำมาตกผลึกกลั่นกรอง ให้กลายเป็นคำวิจารณ์เชิงสร้างสรรค์ เพื่อเป็นข้อคิดในการนำผลงานไปปรับปรุง ให้ผู้สร้างสรรค์ผลงานเกิดความรู้ ความเข้าใจ ในทักษะรวมทั้งกระบวนการคิดการสร้างงานศิลปะ เพื่อให้ทั้งผู้ชมและจิตรกรมีจิตสำนึกทางด้านบวก ช่วยกันอนุรักษ์ศิลปะวัฒนธรรมต่อไป นอกจากนี้ยังเป็นการฝึกให้ผู้สร้างสรรค์ผลงานและผู้ชม ได้แสดงความคิดเห็นร่วมกัน รู้จักเคารพในความคิดเห็นผู้อื่น เรียนรู้ข้อดี – ข้อด้อยของตัวเอง เป็นการเห็นต่างในทางที่ทำให้ศิลปินมีผลงานดีขึ้น

การวิเคราะห์วิจารณ์งานทัศนศิลป์ สามารถแบ่งออกเป็น 3 ลักษณะ ดังนี้

การวิจารณ์ตามความรู้สึก

การวิจารณ์ในข้อนี้ เป็นการวิจารณ์งานศิลปะที่ผู้แสดงทัศนะแสดงออกว่าชอบหรือไม่ชอบ มีความรู้สึกอย่างไรก็พรรณนาไปตามนั้น ซึ่งเป็นการวิจารณ์เน้นความรู้สึกส่วนตัวเป็นอย่างมาก โดยขาดทฤษฏีมารองรับจึงขาดความน่าเชื่อถือ จึงไม่ค่อยได้รับความนิยม

การวิจารณ์ตามเนื้อหาสาระ

เป็นการวิจารณ์อันแสดงออกถึงการวิเคราะห์อันผ่านกระบวนการคิด การตีความหมาย รวมทั้งการประเมินค่าอย่างมีหลักการเป็นที่ตั้ง ด้วยวิธีการวิจารณ์ในรูปแบบนี้จึงมีความน่าเชื่อถือค่อนข้างมาก อีกทั้งยังเป็นการส่งเสริมพัฒนาสุนทรียภาพ เนื่องจากอิงมาทฤษฏีบวกกับประสบการณ์ของผู้วิจารณ์จึงเป็นที่ยอมรับค่อนข้างมาก

การวิจารณ์ตามความรู้สึกผสมกับหลักทฤษฏี

เป็นการวิจารณ์ซึ่งผสมผสานระหว่างความรู้สึก ความชอบส่วนตัว กับหลักทฤษฏีที่มีความน่าเชื่อถือ หรือเนื้อหาสาระที่ได้รับการเขียนเป็นหนังสือ และได้รับการยอมรับอย่างแพร่หลายในวงการศิลปะ การผนวกรวมกันในรูปแบบนี้เป็นการวิจารณ์ที่สร้างความสนุกสนาน แถมยังช่วยให้ผู้ชมคนอื่นๆสามารถเข้าถึงผลงานนั้นได้ง่ายดายยิ่งขึ้น แน่นอนว่าเป็นวิธี